Hoşgeldiniz  

Namık CİHAN | 01 Şubat 2014 | Alt Haberler, Geyve, Köyler, Manşet, Namık Cihan, Yaşam, YAZARLAR

Geyve Konut Mimarisi”

GEYVE Antakyalı Ali beyin evi

GEYVE Antakyalı Ali beyin evi

Geyve Konut Mimarisi

 Geyve, Geleneksel Türk ev mimarisinin özelliklerini taşıyan önemli bir yerleşim yeridir. Plan tipleri, malzeme ve yapım teknikleri, cephe özellikleri ve süsleme özellikleri bakımından incelendiğinde Geyve’de yer alan evlerin Geleneksel Türk evi özelliklerini taşıdığı açıkça görülmektedir.

Geleneksel Türk evleri incelendiğinde Anadolu’da evin oluşumunda temel etkenlerin başında iklim, arazi yapısı, yerel yapı malzemesi ve yapım teknikleri ile geleneksel ev kültürü gelmektedir. İklim ve arazi yapısı açısından incelendiğinde ilk özellik, çeşitliliğe dayanan bir ortamın olmasıdır.

Anadolu aynı anda farklı iklim koşullarının egemen olduğu bir coğrafyaya sahiptir. GEYVE Cevat Sarı eviİklimin etkisiyle oluşan mekânlar bölgelere göre değişiklik göstermektedir. Akdeniz ikliminin egemen olduğu Ege ve Akdeniz bölgesinde evler açık sofalıdır. İç mekân ile dış mekân bütünleşmesi sağlanmıştır. Antalya evleri incelendiğinde bu özelliklere sahip olduğu görülmektedir. Marmara ve Karadeniz bölgesinde kış aylarının güneye göre daha soğuk olması, sofanın kapanmasına yol açmıştır. İç sofa ve orta sofalı plan tipleri yaygındır.

Geyve’de Karadeniz iklim özelliklerinden dolayı evler çoğunlukta iç sofalı olarak planlanmıştır. Geyve’deki evlerin genelinde kolay bulunabilmesinden dolayı ahşap en çok kullanılan malzemedir. Bunun yanında taş ve kerpiç de kullanılmıştır. Geyve’nin de içinde bulunduğu batı Karadeniz ve Marmara bölgesinde benzer plan tipi ve malzeme

kullanılmıştır.

GEYVE Hoca Şevket Efendi eviSafranbolu, Göynük, Taraklı ve Hendek ilçeler aynı coğrafyada olmalarına rağmen karşılaştırıldığında benzer özelliklerinin yanında kendine has özellikleri de yansıtır. Safranbolu, Göynük ve Taraklı ev örneklerinde sıklıkla gördüğümüz orta sofalı plan tipi Geyve evlerinde gelişme imkânı bulamamıştır. Bunun sebebi sofaya farklı işlevler yüklenmesinden kaynaklanır. Halkın iktisadi yaşamının etkileri sonucu gelişen yan sofalı plan tipi bölgesel farklılıkları da açıkça ortaya koymaktadır. Geyve evlerinde yaygın olarak bu plan tipi görülür.Ahşap çatkı tekniği bölgede en çok uygulanan inşa tekniğidir. Safranbolu, Göynük ve Taraklı ve Sapanca evlerinde ahşap çatkı tekniği ile inşa edilen yapı iskeletinde uygulanan bağdadi tekniği Geyve’de incelediğimiz evlerde görülmez. Geyve’de olduğu gibi yukarıda adı geçen diğer yörelerde de taşıyıcı malzeme taş ve ahşap, kaplama malzemesi ahşap ve balçıktır. Geyve evlerinde dolgu malzemesi olarak kerpiç

Kullanılmıştır.

Taraklı, Sapanca ve Safranbolu ev örneklerinde dolgu malzemesi olarak kerpiç malzemenin yanı sıra ahşap da tercih edilmiştir. GEYVE Rıza Bey eviCephe düzenlemesi bölgedeki diğer evlerle benzer özellikler gösterir. Fakat Safranbolu ve Göynük evlerinde görülen evlerindeki sağır ve yüksek duvarlı alt kat düzenlemeleri Geyve evlerinde görülmemektedir. Geyve evleri düz arazi içerisinde yer aldığından, cepheler daha düzenli olarak tasarlanabilmiştir. Plan tipleri ve malzeme ilişkileri yanı sıra, Geyve evlerindeki süsleme özellikleri de bölgedeki diğer yerleşimler ile benzerlikler gösterir.

Antakyalı Ali Efendi evi Geyve bölgesinde malzeme ve süsleme bakımından özel bir yere sahiptir. Varlıklı aileler tarafından yapılan bu tarz evler Hendek, Taraklı, Safranbolu, Göynük bölgelerinde de mevcuttur. Taraklı ve Safranbolu bölgesinde bu tür konak örnekleri günümüze daha çok sayıda ulaşmıştır. Antakyalı Ali Efendi evinde olduğu gibi batı etkili neoklasik  üslûpta yapılmış kalem işi duvar süslemeleri bölgedeki konak tarzı evlerde karşımıza çıkar.

GEYVE Şaban Çakır eviTaraklı, Çakırlar konağı örneğinde benzer motif ve üslup kullanılmıştır. Ancak desen ve renklerde yöresel farklılıklarda söz konusudur.

 Antakyalı Ali Efendi evi dışında Geyve bölgesinde konak tarzı evler

bulunmamaktadır. Dolayısıyla Geyve evlerinde iç mekân daha sade özellikler yansıtır. İç mekândaki süslemeler hemen hemen her yöredeki evlerde olduğu gibi Geyve’de tavanda ve oda kapılarında görülür. Özenle yapılan tavan süslemelerine birçok ev örneğinde karşılaşılmaktadır. Çıtakari tekniği, tavanlarda en sık kullanılan yöntemdir. Geyve bölgesinde incelediğimiz ev örneklerinin hepsinde bu teknik kullanılmıştır.

Taraklı, Sapanca ve Safranbolu evlerindeki tekne tavan örneklerine Geyve evlerinde rastlanılmaz. Geyve evlerinde iç mekândaki GEYVE Yüzbaşı Ali  evisadelik dış cephelerde de kendini gösterir. Sadece sokağa ve manzaraya yönelmiş cepheler hareketlendirilmiştir. Cephe üzerindeki süsleme öğeleri, saçaklar ve eli böğründeler üzerinde yoğunlaşır.

Taraklı ve Safranbolu’da yüz yılı aşkın ev örneklerinde eli böğründeler sade ve işlevsel bir özellik gösterir. Geyve’de Kozan köyünde bulunan ve yüz eli yıl öncesine tarihlenen Ali Rıza Oktay evinde de bu özellik görülmektedir. 20.yy’ başından itibaren evlerde bu taşıyıcılar daha plastik biçimlere dönüşmüştür.

Namık Cihan. Geyvemedya.com

 

( Doğan KOŞAN – SAÜ Sosyal Bil. Enst. Yüksek Lis. Tezi.

” SAKARYA İLİ GEYVE İLÇESİ GELENEKSEL KONUT MİMARİSİ “

5541 Kez Görüntülendi.
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir? Kişilere ve Kurumlara karşı saygı kurallarına uymayan yorumlar yayınlamayacaktır.

© Geyvemedya.com 2011 - 2015 . Tüm Hakları Saklıdır. Site içeriğinin kaynak ve link belirtilmeden yayınlanması yasaktır.
Reklamı Gizle
Reklamı Gizle